This text will be replaced by the flash music player.
Rafael Cortijo jest jednym z najbardziej innowatorskich i najważniejszych postaci w historii muzyki portorykańskiej. Jego geniusz zaznaczył się w rozwoju muzyki tradycyjnej z Portoryko - la plena i la bomba., który był głównym punktem wyjścia dla rozwoju salsy.
Rafael Cortijo urodził się 11 grudnia 1928 roku na ulicy Colón 21 w miasteczku Santurce - Portoryko. Nauczył się gry na instrumentach perkusyjnych na licznych imprezach ulicznych bez żadnego przygotowania muzycznego. W wieku 9 lat Rafael Cortijo grał już na bongó, zrobionego z puszek po farbach. Od dzieciństwa w jego domu była obecna muzyka, brzmienie bębnów oraz śpiew takich pleneros (wokaliści muzyki "la plena") jak Cornelio i María Teresa.
Nauczył się robić conga oraz timbales z beczek, aby później razem z młodym Isamel Rivera grać descargas na plaży.
W 1942 roku Rafael rozpoczął swoją karierę muzyczną w Conjunto Monterrey de Juan Palm ("Mentokín"), a w 1954 został conguero w zespole pianisty Mario Román. W tym samym roku Román wyjeżdża z Portoryko, a Rafael Cortijo przekształca grupę w Cortijo y su Combo. Zespół zostaje założony w tym samym roku (1954), w którym na wyspie zostaje otwarta pierwsza stacja telewizyjna. W ten sam sposób orkiestra zostaje jedną z ulubionych wśród telewidzów, pokazywana w takich programach jak: "La taberna India", "Jueves de Bobby Capó" i popularny "Show del mediodía", występują przez pięć lat z rzędu od poniedziałku do piątku. Poza tym zespół gra wiele występów w klubie La Riviera w Puerta de Tierra i jest grany w radiostacji El Mundo.
Pierwszymi wokalistami Cortijo y su Combo byli Roy Rosario i Miguel Clemente. Ten ostatni zostaje zastąpiony przez Sammy Ayala, który specjalizował się w bolero. Pierwszy wyjazd grupy z wyspy z trasą koncertową odbywa się w 1955 roku do Curazau i Aruba. W tym samym roku do zespołu przyłącza się dawny przyjaciel Cortijo - Ismael Rivera, który odchodzi z La Orquesta Panamericana.
Orkiestra Cortijo y su Combo występuje w filmie "Maruja" w 1959 roku, z Marta Romero w głównej roli. Bierze udział także w innych w tym: "Calypso" z Harry Belafonte i "Mujeres en la noche".
Pierwszy album zespołu to "Cortijo y su Combo: Invites you to dance", na którym pojawia się jako wokalista Nelson Pineda śpiewając utwór "Zumbador", Roy Rosario, który interpretuje dwie piosenki: Conocí a tu papá" i "Amárrala con cadena". Razem z nimi śpiewają także Sammy Ayala i Ismael Rivera.
Druga płyta to "Baila con Cortijo y su Combo" z utworem "Lo dejé llorando" - pierwsz kompozycja Sammy Ayala.
Następne produkcje to: "Cortijo en Nueva York" (1957), "Fiesta Boricua" i "Quítate de la vía, Perico", płyty z takimi hitami jak "El bombón de Elena", "Maquinolandera", "El negrito bembón", "Con la punta del pie", "El Chivo" i "Saoco".
W 1960 roku Roy Rosario opuszcza zespół w Nowym Jorku, a zastępuje go Roberto Roena, który zostaje bongocero. 21 marca 1962 roku słynny już duet Rafael Cortijo i Ismael Rivera rozsypuje się, w drodze powrotnej z trasy koncertowej z Wenezueli, ze względu na areszt "El Sonero Mayer" na lotnisku za posiadanie marihuany. Ismael Rivera przebywa cztery lata w więzieniu.
Po tym incydencie wielu członków grupy odchodzi z zespołu i wspólnie łączy swoje siły, tworząc nową orkiestrę pod dyrekcją pianisty Rafael Ithier - znaną jako El Gran Combo de Puerto Rico. Wydarzenie to, ma miejsce w środku nagrań albumu "Los Internacionales".
W rzeczywistości album ten ukazuje dwa momenty w historii zespołu - przed i po utworzeniu El Gran Combo. Dlatego też, płyta zawiera utwory nagrane przez członków oryginalnego Cortijo y su Combo, a także przez nowych w tym: Pepito Marengue, Camilo Azuquita, Nacho i Lisedia Sanjurjo. Rafael Ithier zabiera do swojego zespołu: Héctor Santos, Miguel Cruz, Quito Vélez, Eddie Pérez i Martín Quinones.
Mimo wielu problemów Rafael Cortijo udaje się zrekonstruować orkiestrę. W 1966 roku do zespołu ponownie dołącza Ismael Rivera, który zostaje zwolniony z więzienia po czterech latach.
Ich nowe albumy to "Bienvenido" (1966) i "Con todos los hierros" (1967). Po siedmiu latach współpracy duet Cortijo i Rivera kończy działalność.
Rafael tworzy nowy zespół Cortijo y su Bonche i zatrudnia swoją bratanicę Fe Cortijo jako wokalistkę wraz z Che Delgado i Kiko Fuentes. Razem z nową orkiestrą nagrywa płytę "Sorongo: Rafael Cortijo y su Bonche", następnie "Pa' los caseríos" i "Cortijo y sus Champions".
W 1973 Cortijo nagrywa płytę "Ritmos y cantos callejeros" wspólnie z timbalero Kako (Francisco Ángel Bastar), na której śpiewa Chiviríco Dávila, a w chórkach Ismael Rivera.
Rok 1974 - płyta "La máquina del tiempo" rewolucjonizuje rynek muzyczny, poprzez połączenie jazzu i rytmów afro-portorykańskich nigdy przedtem nie słuchanych.
25 czerwca 1974 roku firma fonograficzna Coco Records organizuje koncert w San Juan, gdzie jeszcze raz łączą swe siły pierwsi muzycy grupy Cortijo y su Combo i nagrywają album "Juntos otra vez", wydany w 1982 roku pod nazwą "Ismael Rivera: Sonero Número 1".
Dwa lata przed swoją śmiercią Rafael Cortijo wydaje płytę "El sueno del maestro" (1980). Jego ostatni występ w telewizji odbywa się 1 sierpnia 1982 roku w telewizji Teleluz.
Rafael Cortijo umiera w niedzielę, 3 października 1982 roku na raka trzustki, w mieszkaniu swojej siostry na osiedlu mieszkalnym "Luis Lloréns Torres".
Jest pierwszym muzykiem, który tworzy pierwszy zespół w Portoryko złożony z czarnoskórych artystów - łamiąc w ten sposób bariery rasizmu i udaje mu się występować w najbardziej prestiżowych hotelach w San Juan.
